Ghế an toàn ô tô cho trẻ: Nhu cầu tăng vọt, phụ huynh chủ động giải bài toán chi phí
Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa, quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô cá nhân sẽ chính thức có hiệu lực. Đây được xem là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý về an toàn giao thông đường bộ. Cùng với sự thấu hiểu và đồng thuận từ phía người dân, thị trường cung ứng các thiết bị này đang trở nên sôi động hơn bao giờ hết, đặt ra những bài toán mới về chi tiêu và tiêu dùng thông minh cho các gia đình.
Quy định bắt buộc dùng ghế an toàn ô tô cho trẻ từ 1/7/2026
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, từ ngày 1/7/2026, khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m trên ô tô cá nhân, người lái xe bắt buộc phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp (ngoại trừ xe kinh doanh vận tải hành khách).
Nhằm tăng cường tính răn đe và bảo đảm quy định đi vào thực chất, Nghị định 168/2024 quy định rõ: Mức phạt từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với tài xế chở trẻ em ngồi cùng hàng ghế lái hoặc không sử dụng thiết bị an toàn theo đúng quy chuẩn.
Xoay quanh quy định gắt gao này đối với xe gia đình, ông Trần Hữu Minh, Chánh Văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia khẳng định:
“Việc quy định xe ô tô cá nhân phải tuân thủ quy định này là phù hợp, bởi đây là loại xe có thể di chuyển ở tốc độ cao trên cao tốc (tốc độ tối đa 120km/h), tần suất trẻ em sử dụng cao vì là xe gia đình và bố mẹ, người giám hộ luôn biết trước được nhu cầu của trẻ”.
Thực tế, hệ thống dây đai an toàn nguyên bản của xe vốn chỉ được thiết kế cho kích thước của người trưởng thành. Những vụ va chạm giao thông ở tốc độ cao cho thấy, nếu không có thiết bị giữ chặt chuyên dụng, trẻ em với thể trạng nhỏ bé sẽ phải chịu lực tác động cực kỳ nguy hiểm.
Thị trường bùng nổ: Đa dạng phân khúc ghế ô tô cho bé
Chính sách mới không chỉ tạo ra môi trường giao thông văn minh mà còn thúc đẩy sự bùng nổ của thị trường ghế ô tô cho bé. Ghi nhận tại các cửa hàng đồ dùng mẹ và bé cũng như các trung tâm phụ kiện ô tô, doanh số các mặt hàng này đang tăng vọt khi nhiều phụ huynh chủ động mua sắm sớm trước khi luật chính thức áp dụng.
Theo khảo sát, giá ghế an toàn ô tô cho trẻ em hiện nay rất đa dạng:
- Phân khúc bình dân: Dao động từ 1,5 đến 2 triệu đồng/chiếc (đáp ứng tiêu chuẩn an toàn cơ bản).
- Phân khúc cao cấp: Từ 3 triệu đến hàng chục triệu đồng/chiếc đối với các dòng sản phẩm nhập khẩu tích hợp công nghệ chống sốc và vật liệu thoáng khí (đạt chuẩn quốc tế như ECE R129 của châu Âu).
Để giúp phụ huynh dễ dàng lựa chọn sản phẩm phù hợp với vóc dáng của trẻ, PGS.TS Phạm Việt Cường, Giám đốc trung tâm Nghiên cứu chính sách và Phòng chống chấn thương (Trường Đại học Y tế Công Cộng) đưa ra bảng phân loại cụ thể sau:
| Hạng mục | Tiêu chí / Phân loại | Thông tin chi tiết | Ghi chú |
| 1. Phân loại theo độ tuổi | Dưới 2 tuổi | Nôi trẻ em sơ sinh | Lựa chọn theo khuyến cáo của chuyên gia để bảo vệ trẻ tối ưu. |
| Từ 2 – 6 tuổi | Ghế trẻ em nhỏ | ||
| Từ 6 – 10 tuổi | Các loại ghế nâng và đệm nâng | ||
| 2. Quy định bắt buộc | Độ tuổi & Chiều cao | Trẻ em dưới 10 tuổi VÀ cao dưới 1,35m | Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Bắt buộc phải sử dụng thiết bị an toàn. |
| Cân nặng | Không có quy định bắt buộc | Chọn thiết bị dựa trên vóc dáng trẻ và tiêu chuẩn của nhà sản xuất (ví dụ: chuẩn ECE R129). | |
| 3. Khảo sát giá thị trường | Phân khúc tiêu chuẩn | Dao động từ 1,5 triệu – 2 triệu đồng / chiếc | Thiết bị đạt chuẩn an toàn cơ bản. |
| Phân khúc nhập khẩu/cao cấp | Khoảng 3 triệu đồng / chiếc trở lên | Đạt tiêu chuẩn quốc tế, phù hợp cho mục đích sử dụng lâu dài. |
Bài toán tài chính và giải pháp “tiêu dùng thông minh” từ phụ huynh
Dù đồng tình cao với chính sách, song việc phải trang bị thêm phụ kiện cũng tạo ra áp lực tài chính nhất định do trẻ lớn rất nhanh, các thiết bị phải liên tục được nâng cấp theo từng giai đoạn phát triển. Tuy nhiên, thay vì coi đây là một gánh nặng, nhiều gia đình đã chủ động thay đổi tư duy, xem đây là khoản “đầu tư” thiết yếu cho sự an toàn của con cái.
Chị Đào Mỹ Linh (trú tại phường Yên Hoà, TP Hà Nội) chia sẻ góc nhìn chủ động:
“Ngay khi có ý định mua ô tô, tôi đã tìm hiểu về thiết bị an toàn cho trẻ em. Được bạn giới thiệu, tôi lựa chọn ghế trẻ em nhỏ để phù hợp với con gái 4 tuổi của mình. Nhận xe mới là có ghế cho con ngồi, đây không chỉ là tuân thủ quy định mà còn nhằm chủ động bảo vệ con”.
Để tối ưu chi phí, xu hướng lựa chọn các dòng ghế chất lượng cao rồi thanh lý lại dưới dạng đồ cũ (second-hand) đang được nhiều phụ huynh áp dụng hiệu quả. Chị Phạm Kiều Hương Ly (trú tại phường Thanh Xuân, TP Hà Nội), người vừa trang bị hai chiếc ghế nhập khẩu đạt tiêu chuẩn châu Âu ECE R129 cho hai con 4 tuổi và 6 tuổi, khẳng định:
“Chi phí 2 ghế khoảng 6 triệu đồng, nhưng sử dụng lâu dài và nếu giữ gìn có thể thanh lý khi con không dùng nữa. Tôi thấy khá tiết kiệm và cần thiết”.
Đề xuất giải pháp từ thị trường
Quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn đang làm thay đổi căn bản thói quen của người dùng ô tô tại Việt Nam. Để đồng hành cùng người dân, các chuyên gia cho rằng các doanh nghiệp phân phối cần đa dạng hóa phân khúc giá và minh bạch nguồn gốc. Đồng thời, các mô hình kinh doanh sáng tạo như “thu cũ đổi mới” hoặc dịch vụ cho thuê ghế an toàn ngắn hạn cho các chuyến du lịch nên được khuyến khích phát triển, giúp mọi trẻ em đều được bảo vệ tối ưu với mức chi phí hợp lý nhất.